Sfeerverslag bijeenkomst Samen kijken naar de toekomst

30 juni 2014

SAMEN KIJKEN NAAR DE TOEKOMST
Strategisch Omgevingsmanagement in Zuid-Holland

'Zelf regelen' is niet meer van deze tijd als het om ruimtelijke ontwikkelingen gaat. ' Samenwerken'  is essentieel in de wereld van water. Dit was de motivatie voor Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid (RWS WZN) om met Water Ontmoet Water invulling te geven aan een regiobijeenkomst over samenwerking en (strategisch) omgevingsmanagement: Samen kijken naar de toekomst!

Bijeenkomst 25 juni 1

De regio Zuid-Holland is volop in beweging. De waterbeheerders volgen de ontwikkelingen en trends om hun visies en plannen te maken en aan te passen. Maar ook proberen ze ruimte te creëren om meer ontwikkelingen mogelijk te maken: in het kort willen we allemaal de regio leefbaar houden!

In de bijeenkomst Samen kijken naar de toekomst op woensdag 25 juni was RWS WNZ de gastheer. De middag werd geopend door dagvoorzitter Ard Kamsteeg, werkzaam bij Rijkswaterstaat. Hij gaf als eerste het woord aan Arjan Driesprong, initiatiefnemer van Water Ontmoet Water en directeur bij Rijkswaterstaat WNZ. Arjan vertelde enthousiast over het belang van samenwerking in de regio én voor de regio.

Daarna kreeg Tijs Dekker, de trekker van Netwerkbeheerplan WNZ, het woord. Hij gaf een kijkje in de omgevingskoers van RWS waarover ook al  gesprekken worden gevoerd met waterschappen. In deze bijeenkomst waren er naast collega's van waterschappen ook medewerkers van de provincie, gemeenten, havenbedrijf Rotterdam en het ministerie van IenM aanwezig. Een mooie kans om de inhoud van de omgevingskoers breed te delen en input van de regio te krijgen op een interactieve manier. De deelnemers konden meedenken waar de samenhang en raakvlakken in Zuid-Holland liggen door middel van het definiëren van kansen en bedreigingen. In de presentatie en discussie is vooral het belang vanvooraf afstemmenmeerdere malen benadrukt.Systeemdenkenwas een andere waardevolle opmerking: Integraal niet alleen tussen RWS-netwerken maar  ook regionale netwerken en ruimtelijke ontwikkelingen.

25 juni 2

Na het plenaire gedeelte kwamen er twee inhoudelijke projecten aan bod. De eerste sessie behandelde een casus over inhoudelijke samenwerking rondom het Botlekgebied. Hoe gaan waterbeheerders met elkaar om met betrekking tot een gebiedsplan? Het bijzondere aan dit gebied is dat iedereen vindt dat er iets moet gebeuren voor de waterveiligheid maar niemand is (wettelijk) verplicht/ verantwoordelijk om hiermee aan de slag te gaan. In een rollenspel, begeleid door het HbR (Rinske van der Meer en Marc Eisma), gemeente Rotterdam (Corjan Gebraad) en RWS (Tijs Dekker), discussieerden de deelnemers met elkaar over wat er nodig is om gezamenlijk tot een gedragen gebiedsplan te komen. De opmerkingen die nadrukkelijk naar voren kwamen waren:Benut de initiatieven en enthousiasme! Vechten over verantwoordelijkheid kost meer geld dan actie ondernemen!, Ga samen aan de slag voor een waterrobuust gebied!.

In de tweede sessie vertelde Ellen van der Knaap de deelnemers over het projectBlauwe golf: samen bouwen aan betrouwbare reistijden op weg en water. Vanuit vier verschillende partijen, de provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, RWS en het Havenbedrijf van Rotterdam, waren er projectplannen ingediend vanuit verschillende invalshoeken o.a. veiligheid en verkeersmanagement. Al deze projectplannen haddenhet ontsluiten van datagemeen wat aanleiding is geweest voor combineren ervan in een gezamenlijk project:blauwe golfwaar de vier partijen in samenwerken.

25 juni 3

Tijdens het project is antwoord gegeven op de vragen: Hoe kunnen we de gebruikers op het schip en voor de brug zo goed mogelijk informeren over de verwachte openingen en vacante ligplaatsen? Welke afwegingen maakt een operator in de bediencentraleop netwerkniveauen hoe is zijninteractiemet de gebruikers op weg en water? Achterliggende gedachte hierbij is om de openingen te optimaliseren en het zoekverkeer in de haven tot een minimum te beperken.

Het ontsluiten van deze data gebeurt nu nog door de vier samenwerkende partijen. In de toekomst verwacht men dat dit door marktpartijen wordt opgepakt, vergelijkbaar als bij het wegbeheer. De schippers die gebruik maken van de data geven aan dat zij meerwaarde zien.

Succesfactoren:

- bestuurders stonden erachter
- businesscase niet geheel sluiten
- gezamenlijke projectleider
- omgeving was er klaar voor
- ervaringen vanuit het verleden hebben geholpen.

Na een korte pauze waren er weer twee parallelle sessies.

Een betrof de casus 'A44 afrit Flora Holland' waar elementen zoals leefbaarheid, verkeersgroei, water en ruimtelijke ontwikkelingen in de regio bij elkaar kwamen. Dit project is een goed voorbeeld voor samenwerking met regionale beheerders en een private partij. In een rollenspel hebben de deelnemers een stakeholderanalyse gemaakt en gekeken hoe het project gerealiseerd kan worden tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten daar waar elke betrokkene zijn eigen belangen behartigt. "Blijf in gesprek", "inventariseer meekoppelkansen", "breng ontwikkelingen en plannen in beeld", "zoek naar win-win" zijn belangrijke punten die de deelnemers meegaven.  Wat dit project in werkelijkheid succesvol maakte volgens was volgens Dirk-Sytze Kootstra:

- Zoeken naar het belang (achter standpunt) van andere partijen

- Zoeken naar win-win (in dit geval bv. extra watercompensatie)

- Richtlijnen en regels zijn meestal niet keihard

- Bedenk/verken hoe derden (andere partij dan waar jij mee in

In de andere zaal werd door Liesbeth Verhage het project Kustwerk Katwijk toegelicht. Kustwerk Katwijk is een ruimtelijk complex project met als opdrachtgever de combinatie hoogheemraadschap van Rijnland en de gemeente Katwijk. De kustversterking in Katwijk is onderdeel van het hoogwaterbeschermingsprogramma. Het project wordt uitgevoerd in de voortuin van de badplaats Katwijk aan zee en heeft daardoor te maken met veel verschillende stakeholders. Het project is sinds 1 oktober 2013 in uitvoering en zal uiterlijk 31 december 2014 worden opgeleverd. Liesbeth ging in haar presentatie in op de ervaringen die zij hebben opgedaan rondom desamenwerkingenomgevingsmanagement. Er is gekozen uit twee alternatieven voor het plaatsen van een dijk in de duin waarbij de wens van de gemeente was om een parkeergarage aan te leggen tussen de dijk en de boulevard.

Succesfactoren van het project:

- op diverse momenten in het traject overeenkomsten sluitentussen betrokken partners

- sterk inzetten op omgevingsmanagement. Dit doen zij door bijvoorbeeld een omgevingsmanager het "gezicht" van het project te laten zijn.Maandfasenkaartenenweekberichtenuit te geven. Omgevingsmanagement in contract naar opdrachtnemer meenemen.

- Omgevingshinder als EMVI criteria sterk meegenomen

Na een korte plenaire discussie werd de succesvolle middag met een borrel afgesloten.

Presentatie Datakoppeling en verrijking vanuit de regio (Ellen van der Knaap, provincie Zuid-Holland en Danny de Roo, Havenbedrijf Rotterdam)

Presentatie Omgevingsmanagement Zuid-Holland (Liesbeth Verhage, Rijnland)

Presentatie Omgevingskoers Rijkswaterstaat WNZ