Test header

Op bezoek bij de grote broer

21 november 2017

Als jongste van de twee wou ik graag anders zijn dan mijn grote broer. Dit onder het motto “Jeroen zelf doen”. Maar ja, je wordt ouder en dan zie je dat je ook veel van hem kan leren. Toen ik in 2011 het waterschap kwam hadden we net het IPM-model overgenomen van grote broer Rijkswaterstaat. Wat omgevingsmanagement precies inhield kon niemand mij precies vertellen. Natuurlijk lees je je wat in. Maar het was toch vooral “waterschap zelf doen”. Je zonder kant-en-klaar keurslijf zelf ontwikkelen tot een aanpak dat het waterschap zit als gegoten. Na zes jaar is het omgevingsmanagement bij ons volwassen. Dus toen het Platform WOW weer met de jaarlijkse meeloopdagen kwam, dacht ik: nu wordt het tijd om bij onze grote broer Rijkswaterstaat langs te gaan.

Donderdag 2 november was de broeren-dag. Ik kon een ochtendje meelopen bij Jörgen van der Meer, omgevingsmanager Blankenburgverbinding. Als waterschapper een bijzondere omdat mogelijk in ons beheergebied dijkmaatregelen worden getroffen om te voorkomen dat het achterland van onze noorderburen van Delfland overstroomt. Ik kwam niet voor inhoud, maar wat ik van mijn grote broer kon leren.

IPM-team

Eigenlijk vind ik een tweewekelijks IPM-overleg veel. Prince2 draait om management by exception. Met zo’n frequentie geven we de exception geen kans om te ontkiemen en valt er dus niets te managen. Maar bij de Blankenburgverbinding is het IPM-overleg zelfs wekelijks. Mijn mening toch maar bijstellen? Wel komen er meer specifieke onderwerpen (contractbeheersplan, communicatieplan, enz) aan bod. Het is daardoor niet een veredeld voortgangsoverleg.

Het IPM-team zit drie dagen per week bij elkaar in Rotterdam. De overige dagen zitten ze bij hun rolgenoten. Zo houden ze contact met wat er binnen hun vakgebied leeft en speelt. Pasgeleden liep ik in een van onze wandelgangen en hoorde ik iemand ook zoiets hardop denken.

Team overleggen

Jörgen heeft maandelijks een teamoverleg met omgevingsadviseurs, een communicatiemedewerker, grondverwerver, kabels- en leidingenmanager en specifieke adviseurs (juridisch, ecologisch, enz.). Dan weet het hele team wat er speelt, staan de klokken gelijk. En het scheelt bila’s. Binnen ons managementteam leeft ook het idee van team overleggen per IPM-rol. Mijn koudwatervrees, dat er bij omgevingsmanagement een te uiteenlopend scala aan rollen zijn om een team te zijn, wordt niet gedeeld door Jörgen. Zijn ervaring is dat het water warm genoeg is voor elk teamlid om steeds te komen. Daarnaast vinden er met dit omgevingsteam challenge gesprekken plaats over planning, risico’s en financiën.

Takenveld

Het takenveld van de omgevingsmanager bij Rijkswaterstaat verschilt in hoofdlijnen niet met die van ons. Je hebt een harde kant: conditionering. Grondverwerving, verleggen kabels en leidingen, onderzoeken (niet-gesprongen explosieven, archeologie, flora- en fauna, enz,) en vergunningen. Bij grondverwervingsgesprekken zit hij niet bij. Dat kunnen harde trajecten zijn. Hij wil zijn handen vrij houden.

En de zachte kant: stakeholdermanagement. Stakeholders bij de Blankenburgverbinding zijn onder andere overheden. De omgevingsmanager heeft daar de klanteisen opgehaald. Het procesgedeelte is vertaald naar een bestuurlijke overeenkomst. Het inhoudelijke deel komt in een uitvoeringsovereenkomst, wat wordt doorgelegd in het contract naar de opdrachtnemer. Als er een opdrachtnemer is, introduceert de omgevingsmanager deze bij deze stakeholders.

Strategisch Omgevingsmanagement

Je kan puur op je wettelijke bevoegdheden en dwangmiddelen een project uitvoeren. Maar dan zullen je stakeholders met hetzelfde wettelijke instrumentarium je project maximaal frustreren. Daarom kijkt Rijkswaterstaat bij grote en steeds meer ook bij kleine project naar meekoppelkansen. Daardoor gaat het project soepeler. En dat het project dan duurder wordt heeft Jörgen nog niet gemerkt. Doe je strategisch omgevingsmanagement naar de letter, dan betekent het invullen en bijhouden van een set van formulieren. Zijn advies: hou het leuk en maak het behapbaar door het tot een overall formulier te beperken.

Advies: zoek jouw broer of zus eens op volgend jaar tijdens de meeloopdagen van Platform WOW. Of schrijf je nu al in.

Jeroen van Alphen
Omgevingsmanager
Waterschap Hollandse Delta