Test header

Nieuwsbrief mei: Nieuw publiek leiderschap van WOW

24 mei 2016

Leiderschap in de overheid verandert met de tijd. Met de jaren verschuift de invalshoek die op dat moment als belangrijk gezien wordt: Hoe je kijkt, bepaalt wat je ziet. Een zichtbare insteek is die tussen publiek en privaat domein. Zo was er vanaf eind jaren '70 van de vorige eeuw een grote drive om te privatiseren, om taken efficiënter en effectiever te doen. De overheid werd als bureaucratisch beleefd. Later is dit gevolgd door een roep om regels te versoepelen of af te schaffen.  

Deze column is geschreven als voorwoord voor de WOW-nieuwsbrief van mei 2016

Een tweede invalshoek is de taakverdeling tussen bestuurslagen. Vanaf begin deze eeuw is er een haast paradoxale verschuiving zichtbaar van taken naar enerzijds Europees niveau (centralisatie) en anderzijds naar gemeenten en waterschappen (decentralisatie).   

Tot slot kunnen de politiek-ambtelijke verhoudingen onderscheiden worden. De vraag daarbij is of de focus ligt op samenspel of juist scheiding.   

Het vele treinreizen tijdens de meivakantie heb ik benut om enkele artikelen hierover te lezen. Vooral een stuk van Nikol Hopman over 'Nieuw publiek leiderschap'* vond ik lezenswaardig. Vertaald naar ons metier realiseerde ik mij dat van weg- en waterbeheerders tegenwoordig veel wordt verlangd. Ze moeten maximaal kunnen inspelen op veranderingen en nieuwe wensen, hij of zij moet kunnen loslaten om ruimte te bieden aan de markt of burgers, maar anderzijds ook de regie pakken als de veiligheid in het geding is of wanneer twistende partijen er niet uit komen. Het belang van inhoudelijke kennis, óók op topambtelijk niveau, wordt de laatste jaren weer meer benadrukt. Daarbij gaat het om zowel specialistische kennis als ervaringskennis. Geïntegreerd helpen ze om in de huidige, vaak complexe vraagstukken via dwarsverbanden toch doortastend te kunnen handelen.

Nikol Hopman besluit haar artikel met een aantal conclusies. Vanuit WOW-perspectief zijn wat mij betreft de belangrijkste:  

  • Leiderschap is meer en meer een collectieve verantwoordelijkheid geworden. 'Gezocht zijn geen haantjes, maar maatjes'.  
  • De opgave staat centraal. Inhoudelijke kennis en 'er van zijn' is hiervoor voorwaardelijk.  
  • Lerend leiderschap heeft de toekomst: experimenteren en samen leren door doen.   

Zo bezien is het WOW-netwerk zo gek nog niet. Onze opgaves willen we vanuit ons netwerk tackelen. Ik ervaar de WOW als een Gideonsbende die via gezamenlijke initiatieven en experimenten wil inspireren op ons beheerdersvak, efficiënt, zichtbare resultaten wil boeken die daarna door de betrokken reguliere organisaties en de lijn overgenomen kunnen worden. Met andere woorden: WOW past geheel in de huidige tijdsgeest!   

Joost de Ruig,
Bestuurslid Water Ontmoet Water, directeur Water Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier  

*Nikol Hopman: Nieuw Publiek Leiderschap. Topambtelijk leiderschap in tijden van verandering. ABD & Universiteit Leiden.

Joost de Ruig