Test header

Interview met Wouter Stapel, initiatiefnemer van ikonderzoekwater

15 september 2017

Een man met passie voor mens en water

door Willemijn Bosma

Ik ontmoet Wouter Stapel, initiatiefnemer van Ikonderzoekwater.nl, bij hem thuis in Amersfoort. Met een enthousiaste zwaai gaat de voordeur open. Voor mij staat een man die bevlogen is door zijn passie voor water en getriggerd wordt door problemen zonder probleemeigenaar. Een man die nooit stil zit en al veel heeft gerealiseerd in de waterwereld. Het is hoog tijd om meer te weten van Wouter en zijn passie voor mens en water.

Wouter StapelLevensloop
Wouter startte in 1987 bij DHV (nu Royal HaskoningDHV) als specialist waterloopkunde. Hij studeerde net als zijn vader Civiele Techniek. Na het behalen van zijn propedeuse twijfelde hij of deze studie wel goed bij hem paste en besprak dit dilemma met zijn mentor. Wouter: “Maatschappelijk verantwoord was in die tijd echt een ding. Ik heb toen getwijfeld of ik niet een andere studie moest volgen. Maar toen bedacht ik mij dat ik juist als ingenieur ook goede dingen voor de maatschappij kon doen. Als adviseur wil ik het verschil maken. En het mensgerichte dat ik in de jaren erna verder heb ontwikkeld, maakt het plaatje voor mij compleet.”

Ik onderzoek water
Wouter zit namens zijn werkgever RHDHV in het Expertnetwerk Riolering van NLingenieurs. Dat netwerk pakt verschillende problemen bij de kop. “Vanuit het expertnetwerk riolering van NLingenieurs wilden we wat doen om hbo’ers te interesseren voor het vakgebied riolering. We dachten aan een prijsvraag. Al brainstormend viel bij mij het kwartje. We kunnen ons natuurlijk richten op studenten hbo/wo die al een studierichting hebben gekozen, maar is het niet veel efficiënter om ons te richten op scholieren die nog een studie moeten kiezen? Want nog te weinig scholieren kozen en kiezen voor een technische (watergerelateerde) studie. Mijn kinderen waren op dat moment in de leeftijd waarop ze een profielwerkstuk maakten voor school. In een flits van een seconde zag ik voor me hoe mooi het zou zijn als kinderen hun werkstuk zouden maken over een écht watervraagstuk, onder begeleiding van een waterprofessional. Ik liet het idee niet los en ben gaan rondbellen. Eerst: Zitten scholen hier wel op te wachten? Mijn dochter volgde haar bètavakken aan het Junior College Utrecht, dat pioniert in bèta-onderwijs. De directeur vertelde mij dat het curriculum in de bovenbouw vol zit. Maar begeleiding bij het profielwerkstuk met een link naar de maatschappij, dat zag hij wel zitten. Twee maanden later startten de eerste groepjes scholieren bij Royal HaskoningDHV met hun profielwerkstuk. Zij onderzochten hoe je efficiënt fosfaat uit urine kan winnen en hoe algen afvalwater kunnen zuiveren. De watervonk sprong over!”

Ikonderzoekwater
Ikonderzoekwater.nl laat examenleerlingen hun profielwerkstuk maken over een relevant maatschappelijk probleem in de watersector. De leerlingen worden begeleid door waterexperts van gemeenten, drinkwaterbedrijven of waterschappen.

Mijn droom: heel Nederland
“De volgende stap was om de watersector aan boord te krijgen. Het Netherlands Water Partnership (NWP) had een ‘Human Capital Roadmap’ opgezet - om het dreigende tekort aan waterprofessionals het hoofd te bieden. Met hen heb ik een ronde tafelgesprek georganiseerd met vertegenwoordigers van onder meer koepelorganisaties en ministeries. Ik deed dat in mijn vrije tijd - ik geloofde in het idee. Samen hebben we toen bij het Platform Bètatechniek een subsidie aangevraagd en deze werd gehonoreerd. Met die eerste subsidie stelden we bij het Junior College Utrecht iemand aan die de onderwijskundige kant van ikonderzoekwater.nl ontwikkelde en de contacten met de scholen had. We deden eerst een pilot in de provincie Utrecht. Vervolgens hebben we in twee jaar tijd ikonderzoekwater.nl, per provincie, over het land uitgerold. Dat we intussen met ikonderzoekwater.nl een prijs van de International Water Association (IWA) hadden gewonnen maakte het extra makkelijk om partners te vinden. Ik trok ikonderzoekwater.nl vanuit Royal HaskoningDHV, maar dit was niet de logische plek om het te houden. Uiteindelijk is ikonderzoekwater.nl bij Platform WOW geland. Daar ben ik heel blij mee. Platform WOW heeft een enorm netwerk van potentiële begeleiders voor de scholieren. Met een gerust hart heb ik het drie jaar geleden volledig overgedragen.”

Enhancing society
Wouter bedacht ook hoe hij zelf de slogan van zijn werkgever, Enhancing society together, kon laden. “Dat klinkt mooi, maar hoe doe je dat? Ik bedacht het concept PZP. Probleem Zonder Probleemeigenaar. Er zijn vragen die om actie vragen, maar geen probleemeigenaar hebben. Iedereen vindt dat er wat moet gebeuren, maar niemand voelt zich geroepen om de kar te trekken. In mijn ogen is Royal HaskoningDHV bij uitstek een partij die de PZP’s kan benoemen en partijen bij elkaar kan brengen om sámen eigenaar te worden. Daar komt veel energie bij vrij. Als ik terugkijk, heb ik met ikonderzoekwater.nl ook een probleem zonder eigenaar geadopteerd en zie wat dat heeft opgeleverd.”

Mens en techniek
Wouter ontdekte al vrij snel dat hij van nature oog had voor de menskant naast de inhoud en techniek. “Als een project faalt of niet alle kansen worden benut, dan ligt dat zelden aan een gebrek aan kennis of technische mogelijkheden. Ik merk telkens weer dat de Menselijke Factor minstens zo belangrijk is. Gedragskeuzen van professionals, bestuurders en de burger zijn bepalend voor wat wij in de watersector kunnen bereiken en tegen welke kosten.” Met Passie@Water timmert Wouter daarvoor aan de weg. Door met de Menselijke Factor bril op naar ons werk te kijken, of door te focussen op bijvoorbeeld Samenwerken of Assetmanagement. Dit doet hij naast zijn advieswerk bij zijn werkgever. “Ik gaf al langer trainingen en workshops rond de ‘zachte kant’ van ons werk - zowel voor collega’s als buiten RHDHV. Deze workshops waren een succes en dat smaakte naar meer. Het laatste zetje om hier meer werk van te maken kreeg ik door Marjolein Demmers, directeur De Groene Zaak en destijds director corporate responsibility bij Royal HaskoningDHV. Nadat Marjolein een Preek van de Leek had gegeven, waaruit zoveel maatschappelijke passie sprak, wilde ik iets creëren waardoor mensen actief aan de slag zouden gaan met hun eigen passie. Ik wil anderen helpen dat stapje extra te zetten. Niet door buiten de comfortzone te treden, maar juist door die te vergroten.” Dat werd de Passie-workshop die zoveel positieve energie vrij maakte dat hij dacht “Dat moet ook op andere plekken in de watersector werken!”

Meer over Wouter Stapel en zijn Menselijke Factor Workshops