Beheer en onderhoud niet sexy?

26 april 2013

Vorige maand mocht ik in Eindhoven, Breukelen en Arnhem voor  RedMijnWeg (www.redmijnweg.nl)  een presentatie houden over assetmanagement in Utrecht. In die presentatie leg ik uit dat de vervangingswaarde van de openbare ruimte in de gemeente Utrecht zo'n 3,5 miljard euro bedraagt. Zowaar een kostbaar (in twee betekenissen!) bezit! Dat is inclusief rioleringen à raison van € 1,1 miljard. De burger verwacht van de gemeente dat die dat kostbare bezit goed onderhoudt. We hebben uitgerekend dat planmatig dagelijks en groot onderhoud jaarlijks zo'n 2,3% van de vervangingswaarde kost. Dat klinkt als niet zoveel, maar het (exclusief rioleringen waarvoor een aparte financiering geldt) betekent dat er jaarlijks € 49 miljoen in de gemeentelijke begroting gereserveerd zou moeten zijn voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Dat is in Utrecht jarenlang niet gelukt. Er is daardoor achterstalligheid in het onderhoud ontstaan met kapitaalvernietiging als gevolg. Door de huidige bezuinigingsdrift bestaat het gevaar dat de staat van het onderhoud verder verslechtert.

De wegbeheerders van veel verschillende kleinere en grotere gemeenten die bij de bijeenkomsten aanwezig waren herkenden de problematiek. Uit de reacties bleek dat zij zich geconfronteerd zien met gemiddeld 30% minder onderhoudsbudget dan nodig voor het Heel en Veilig houden van de gemeentelijke wegen.

Joop Atsma, voormalig Tweede Kamerlid en staatssecretaris van I & M, sprak bij dezelfde bijeenkomsten ook en gaf zijn bestuurlijke ervaring met het onderwerp weer. Hij was ooit door een ambtenaar meegenomen onder in de kunstwerken van de Afsluitdijk en was zich toen een hoedje geschrokken van de staat van onderhoud. Hij werd zich toen bewust dat onderhoud weliswaar niet sexy, maar wel heel erg noodzakelijk is. Zijn boodschap: zorg als ambtenaar dat je je bestuurder betrekt en goed informeert. Dat lijkt in Den Haag inmiddels gelukt, want evenals al haar collega's bezuinigt ook minister Schultz sterk, maarnietop beheer en onderhoud. Ik hoop van harte dat dit goede voorbeeld op gemeentelijk niveau goed gevolgd wordt...

Ik heb dezelfde presentatie ook gegeven bij de eerste Utrechtse regionale WOW bijeenkomst over assetmanagement op 11 april. Ik treed daarbij op als WOW initiatiefnemer voor de regio Utrecht en mocht als gastheer vertegenwoordigers van Rijkswaterstaat, provincie en het waterschap ontvangen naast de collega's van de gemeente Utrecht. Een eerste geslaagde bijeenkomst. Ik ga me inspannen om bij een tweede bijeenkomst meerdere Utrechtse gemeenten om de tafel te hebben. Want ik heb op de laatste landelijke WOW dag in Den Bosch overtuigend gepresenteerd gezien dat samenwerking loont. Bovendien kan het leiden tot schitterende innovatieve projecten, getuige de veertig aanmeldingen voor de WOW prijs. Geen daarvan kwam uit de regio Utrecht overigens. Dat kan en moet anders. Over twee jaar is daar minimaal 1 inzending uit de Utrechtse regio bij. Dat is mijn ambitie.

Dan Bekker, Programmamanager Kwaliteit Openbare Ruimte,
gemeente Utrecht

Dan Bekker